Κώδικας Δεοντολογίας της
Politeiai

Προοίμιο

Η Politeiai – dalla polis alla res publica – είναι ένας μη κερδοσκοπικός σύλλογος πουεπιδιώκει σκοπούς πολιτικούς, αλληλέγγυους και κοινωνικής ωφέλειας μέσω πολιτιστικών,επιστημονικών, εκπαιδευτικών και επιμορφωτικών δραστηριοτήτων, καθώς και δράσεωνπροώθησης της γνώσης, με ιδιαίτερη έμφαση στη μελέτη του αρχαίου κόσμου, τωνκληρονομιών του και του διαλόγου μεταξύ γνώσεων, θεσμών, πολιτειότητας και σύγχρονηςκοινωνίας.Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας καθορίζει τις αρχές, τις αξίες και τους κανόνεςσυμπεριφοράς από τους οποίους εμπνέονται ο σύλλογος, τα όργανά του, τα μέλη του, οιεθελοντές, οι συνεργάτες, τα μέλη των επιτροπών, οι εταίροι και όλοι όσοι συμμετέχουν,υπό οποιαδήποτε ιδιότητα, στις δραστηριότητες της Politeiai.Ο Κώδικας Δεοντολογίας συμπληρώνει το καταστατικό του συλλόγου και θεμελιώνεται στιςαρχές του Κώδικα του Τρίτου Τομέα, της νομιμότητας, της διαφάνειας, της αμεροληψίας,της ευθύνης, της χρηστής διοικητικής διαχείρισης, της ελευθερίας της έρευνας, τουσεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Άρθρο 1 – Σκοποί του Κώδικα Δεοντολογίας

Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας έχει ως σκοπό:

  1. να καθορίζει τις θεμελιώδεις αξίες που καθοδηγούν τη δράση της Politeiai·
  2. να προάγει συμπεριφορές σύμφωνες με τους καταστατικούς σκοπούς του συλλόγου·
  3. να προλαμβάνει συγκρούσεις συμφερόντων, καταχρήσεις, διακρίσεις και συμπεριφορές ανάρμοστες ή επιζήμιες για τη φήμη του συλλόγου·
  4. να διασφαλίζει τη διαφάνεια, την ορθότητα και την ευθύνη στη διαχείριση των πόρων·
  5. να προστατεύει την επιστημονική, πολιτιστική και εκπαιδευτική ποιότητα των προωθούμενων δραστηριοτήτων·
  6. να ενθαρρύνει ένα συλλογικό περιβάλλον βασισμένο στον σεβασμό, τη συμπερίληψη και τη συνεργασία.

 

Άρθρο 2 – Πεδίο εφαρμογής

Ο Κώδικας Δεοντολογίας εφαρμόζεται σε:

  • ιδρυτικά, τακτικά, υποστηρικτικά μέλη και κάθε άλλη κατηγορία που ενδεχομένως προβλέπεται από το καταστατικό·
  • τα μέλη των οργάνων του συλλόγου·
  • τα μέλη της Επιστημονικής Επιτροπής και άλλων ενδεχόμενων συμβουλευτικών επιτροπών·
  • εθελοντές, συνεργάτες, συμβούλους και παρόχους υπηρεσιών·
  • διδάσκοντες, ομιλητές, εκπαιδευτές και συμμετέχοντες στις δραστηριότητες που οργανώνει ο σύλλογος·
  • φορείς, ιδρύματα, ενώσεις, πανεπιστήμια, ιδρύματα κοινωφελούς χαρακτήρα και εταίρους, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων που πραγματοποιούνται με την Politeiai.

 

Η ένταξη ή η συνεργασία με την Politeiai συνεπάγεται την αποδοχή των γενικών αρχών του παρόντος Κώδικα.

 

Άρθρο 3 – Γενικές αρχές

Η Politeiai εμπνέει τη δράση της από τις ακόλουθες αρχές:

  1. νομιμότητα, με σεβασμό προς την ισχύουσα νομοθεσία, το καταστατικό, τους εσωτερικούς κανονισμούς και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τους φορείς του Τρίτου Τομέα·
  2. διαφάνεια στη διαχείριση των αποφάσεων, των πόρων, των συνεργασιών και των θεσμικών επικοινωνιών·
  3. ευθύνη στη χρήση των πόρων, των αγαθών, των εργαλείων και του ονόματος του συλλόγου·
  4. αυτονομία και ανεξαρτησία έναντι προσωπικών, πολιτικών, οικονομικών ή θρησκευτικών συμφερόντων που είναι ασύμβατα με τους σκοπούς του συλλόγου·
  5. επιστημονική και πολιτιστική ποιότητα στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και τη διάδοση των δραστηριοτήτων·
  6. συμπερίληψη και προσβασιμότητα στην προώθηση της συμμετοχής και στην άρση, στο μέτρο του δυνατού, οικονομικών, κοινωνικών, γλωσσικών, φυσικών ή πολιτιστικών εμποδίων·
  7. σεβασμός προς το πρόσωπο, την αξιοπρέπεια, την ελευθερία σκέψης, την πολυφωνία των απόψεων και τη διαφορετικότητα των ατομικών διαδρομών·
  8. προστασία της υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, με ιδιαίτερη έμφαση στην κριτική μετάδοση των αρχαίων γνώσεων και στη σημασία τους για τον σύγχρονο κόσμο.

 

Άρθρο 4 – Επιστημονική και πολιτιστική ακεραιότητα

Η Politeiai προάγει την ελευθερία της έρευνας, τη μεθοδολογική αυστηρότητα, τον κριτικό διάλογο και τον σεβασμό των επιστημονικών αρμοδιοτήτων.

Στο πλαίσιο των επιστημονικών, εκπαιδευτικών και ενημερωτικών δραστηριοτήτων, τα πρόσωπα στα οποία εφαρμόζεται ο Κώδικας δεσμεύονται να:

  1. αποφεύγουν κάθε μορφή λογοκλοπής ή αθέμιτης οικειοποίησης ιδεών, κειμένων, δεδομένων, εικόνων ή υλικών τρίτων·
  2. αναφέρουν ορθά τις πηγές, τις συνεισφορές, τις συνεργασίες και τις χρηματοδοτήσεις·
  3. διακρίνουν με σαφήνεια τα δεδομένα, τις ερμηνείες, τις υποθέσεις και τις προσωπικές απόψεις·
  4. σέβονται τον μεθοδολογικό και επιστημονικό πλουραλισμό·
  5. μη χρησιμοποιούν το όνομα της Politeiai για την υποστήριξη θέσεων που δεν έχουν εγκριθεί από τα αρμόδια όργανα·
  6. προάγουν την υπεύθυνη κυκλοφορία της γνώσης, μεταξύ άλλων μέσω δράσεων εκπαίδευσης, διάδοσης και δημόσιας πρόσβασης στον πολιτισμό.

 

Άρθρο 5 – Εσωτερικές σχέσεις και συλλογικό κλίμα

Η Politeiai προάγει ένα περιβάλλον βασισμένο στην ευγένεια, τη συνεργασία, την ακρόαση, την αμοιβαία ευθύνη και τον σεβασμό των ρόλων.

Αντίθετες προς τον παρόντα Κώδικα είναι:

  1. προσβλητικές, εκφοβιστικές, υποτιμητικές ή διακριτικές συμπεριφορές·
  2. ηθικές, λεκτικές, σωματικές ή ψηφιακές παρενοχλήσεις·
  3. καταχρήσεις θέσης, εξουσίας, εμπειρίας ή ακαδημαϊκού κύρους·
  4. αυθαίρετοι αποκλεισμοί ή διαφοροποιημένες μεταχειρίσεις που δεν δικαιολογούνται από αντικειμενικούς λόγους·
  5. η αθέμιτη χρήση πληροφοριών, επαφών, εγγράφων ή πόρων του συλλόγου.

 

Τυχόν διαφωνίες πρέπει να αντιμετωπίζονται με εποικοδομητικό πνεύμα, δίνοντας προτεραιότητα στον διάλογο, τη διαμεσολάβηση και τον σεβασμό των εσωτερικών διαδικασιών.

 

Άρθρο 6 – Μη διάκριση και συμπερίληψη

Η Politeiai απορρίπτει κάθε μορφή διάκρισης που βασίζεται, ενδεικτικά, στην εθνική ή κοινωνική καταγωγή, τη γλώσσα, το φύλο, τον προσωπικό προσανατολισμό, την ηλικία, την αναπηρία, την οικονομική κατάσταση, τις προσωπικές, θρησκευτικές ή πολιτικές πεποιθήσεις, την πολιτιστική ταυτότητα ή την εκπαιδευτική διαδρομή.

Ο σύλλογος δεσμεύεται, στο μέτρο των δυνατοτήτων και των πόρων του, να προάγει:

  1. την προσβασιμότητα των πολιτιστικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων·
  2. τη συμμετοχή φοιτητών, νέων ερευνητών, ατόμων υπό κατάρτιση και προσώπων με λιγότερες ευκαιρίες·
  3. τον διαγενεακό, διεπιστημονικό και διεθνή διάλογο·
  4. την υιοθέτηση οργανωτικών πρακτικών που σέβονται τις προσωπικές και επαγγελματικές ανάγκες των συμμετεχόντων.

 

Άρθρο 7 – Εθελοντισμός, συνεργασία και άμισθη προσφορά

Η Politeiai αναγνωρίζει και εκτιμά τη συμβολή των μελών, των εθελοντών και των συνεργατών, αναγνωρίζοντας την αξία του χρόνου, των δεξιοτήτων και της δέσμευσης που τίθενται στη διάθεση του συλλόγου.

Οι εθελοντικές δραστηριότητες πρέπει να είναι ελεύθερες, συνειδητές και χωρίς διακρίσεις. Δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται για την αποφυγή μισθολογικών, φορολογικών, ασφαλιστικών ή κοινωνικοασφαλιστικών υποχρεώσεων που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία.

Ο σύλλογος δεσμεύεται να διακρίνει με σαφήνεια μεταξύ:

  1. εθελοντικών δραστηριοτήτων·
  2. επαγγελματικών αναθέσεων·
  3. περιστασιακών συνεργασιών·
  4. άμισθων υπηρεσιών που παρέχονται στο πνεύμα του συλλόγου·
  5. επιστροφών εξόδων, οι οποίες πρέπει να τεκμηριώνονται, να εγκρίνονται και να συμμορφώνονται με τους εσωτερικούς κανόνες.

 

Άρθρο 8 – Διοικητική διαφάνεια και διαχείριση των πόρων

Οι οικονομικοί, περιουσιακοί και υλικοί πόροι της Politeiai πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την επιδίωξη των καταστατικών σκοπών του συλλόγου.

Τα πρόσωπα στα οποία εφαρμόζεται ο Κώδικας δεσμεύονται να:

  1. χρησιμοποιούν με επιμέλεια τα κεφάλαια, τα αγαθά, τα εργαλεία, τους χώρους, τα αρχεία (έντυπα και ψηφιακά), τις βιβλιοθήκες και το υλικό του συλλόγου·
  2. αποφεύγουν μη εγκεκριμένες δαπάνες ή δαπάνες που δεν συνάδουν με τους σκοπούς του συλλόγου·
  3. τεκμηριώνουν ορθά τα έσοδα, τις δαπάνες, τις δωρεές, τις εισφορές, τις αποζημιώσεις και τις αναθέσεις·
  4. τηρούν τις διαδικασίες έγκρισης που προβλέπονται από το καταστατικό και τους ενδεχόμενους εσωτερικούς κανονισμούς·
  5. διασφαλίζουν την ιχνηλασιμότητα των πληρωμών και τη διατήρηση της διοικητικής τεκμηρίωσης·
  6. γνωστοποιούν με σαφήνεια τον προορισμό των εισφορών, των δωρεών, των συνδρομών των μελών και των δημόσιων ή ιδιωτικών χρηματοδοτήσεων.

 

Άρθρο 9 – Συγκρούσεις συμφερόντων

Σύγκρουση συμφερόντων υφίσταται όταν ένα προσωπικό, οικογενειακό, επαγγελματικό, οικονομικό, ακαδημαϊκό ή θεσμικό συμφέρον μπορεί να επηρεάσει, έστω και δυνητικά, την αμεροληψία των αποφάσεων που λαμβάνονται προς το συμφέρον της Politeiai.

Κάθε πρόσωπο που βρίσκεται σε κατάσταση σύγκρουσης συμφερόντων, ακόμη και δυνητικής, οφείλει να:

  1. τη δηλώνει εγκαίρως στο αρμόδιο όργανο·
  2. απέχει, όταν ενδείκνυται, από τη συμμετοχή στη σχετική διαδικασία λήψης απόφασης·
  3. παρέχει κάθε χρήσιμη πληροφορία που επιτρέπει τη διαφανή αξιολόγηση της κατάστασης.

 

Η συνεργασία με πανεπιστήμια, πολιτιστικούς φορείς, ενώσεις, ιδρύματα ή επιστημονικούς οργανισμούς δεν συνιστά αφ’ εαυτής σύγκρουση συμφερόντων, εφόσον δηλώνεται και είναι σύμφωνη με τους σκοπούς της Politeiai.

 

Άρθρο 10 – Σχέσεις με θεσμούς, εταίρους και χρηματοδότες

Η Politeiai διατηρεί σχέσεις με δημόσιους και ιδιωτικούς θεσμούς, πανεπιστήμια, σχολεία, ερευνητικούς φορείς, ενώσεις, ιδρύματα, βιβλιοθήκες, αρχεία, μουσεία και χρηματοδότες, με σεβασμό στις αρχές της αυτονομίας, της ορθότητας και της διαφάνειας.

Ο σύλλογος δεν αποδέχεται εισφορές, χορηγίες ή συνεργασίες που:

  1. είναι ασύμβατες με τους καταστατικούς σκοπούς·
  2. θέτουν σε κίνδυνο την επιστημονική ή πολιτιστική ανεξαρτησία του συλλόγου·
  3. επιβάλλουν αδιαφανείς ή διακριτικούς όρους·
  4. ενδέχεται να βλάψουν τη φήμη του συλλόγου·
  5. συνδέονται με παράνομες δραστηριότητες ή αντίκεινται στις αρχές του παρόντος Κώδικα.

 

Κάθε σημαντική συμφωνία πρέπει να εγκρίνεται από τα αρμόδια όργανα και, όταν κρίνεται σκόπιμο, να αποτυπώνεται εγγράφως.

 

Άρθρο 11 – Επικοινωνία, εικόνα και χρήση του ονόματος του συλλόγου

Το όνομα, το λογότυπο, τα διακριτικά γνωρίσματα, τα ψηφιακά κανάλια και το υλικό της Politeiai πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για εγκεκριμένους σκοπούς που συνάδουν με το καταστατικό.

Κανένα μέλος, συνεργάτης ή εταίρος δεν μπορεί να μιλά εξ ονόματος του συλλόγου, να αναλαμβάνει δεσμεύσεις ή να προβαίνει σε επίσημες δηλώσεις χωρίς προηγούμενη έγκριση των αρμόδιων οργάνων.

Η επικοινωνία του συλλόγου πρέπει να είναι:

  1. σαφής, ακριβής και μη παραπλανητική·
  2. σεβαστική προς τα πρόσωπα και τους θεσμούς·
  3. σύμφωνη με τους πολιτιστικούς και επιστημονικούς σκοπούς του συλλόγου·
  4. προσεκτική ως προς την προστασία των προσωπικών δεδομένων και των πνευματικών δικαιωμάτων·
  5. απαλλαγμένη από διακριτικό, προσβλητικό ή αντίθετο προς την ανθρώπινη αξιοπρέπεια περιεχόμενο.

 

Άρθρο 12 – Προστασία προσωπικών δεδομένων και εμπιστευτικότητα

Η Politeiai επεξεργάζεται τα προσωπικά δεδομένα των μελών, των εθελοντών, των συνεργατών, των συμμετεχόντων, των δωρητών και των εταίρων σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Τα πρόσωπα στα οποία εφαρμόζεται ο Κώδικας οφείλουν να:

  1. χρησιμοποιούν τα προσωπικά δεδομένα μόνο για νόμιμους και εγκεκριμένους σκοπούς·
  2. μη διαδίδουν εμπιστευτικές πληροφορίες που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του συλλόγου·
  3. προστατεύουν αρχεία, καταλόγους, έγγραφα, λίστες ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και διαπιστευτήρια πρόσβασης·
  4. σέβονται την εμπιστευτικότητα των εσωτερικών επικοινωνιών και των διαδικασιών του συλλόγου·
  5. αναφέρουν τυχόν απώλειες, μη εξουσιοδοτημένες προσβάσεις ή αθέμιτες χρήσεις δεδομένων και εγγράφων.

 

Άρθρο 13 – Βιβλιακή, τεκμηριωτική και ψηφιακή κληρονομιά

Σε περίπτωση που η Politeiai συγκροτεί ή διαχειρίζεται βιβλιοθήκες, αρχεία, τεκμηριωτικά σύνολα, βάσεις δεδομένων, ψηφιακούς πόρους ή ερευνητικά εργαλεία, τα εν λόγω αγαθά πρέπει να διατηρούνται, να καταλογογραφούνται, να χρησιμοποιούνται και να τίθενται στη διάθεση του κοινού σύμφωνα με αρχές ευθύνης, προσβασιμότητας, προστασίας και βιωσιμότητας.

Η χρήση των πόρων αυτών πρέπει να σέβεται:

  1. τη νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων·
  2. τυχόν όρους δωρεάς, κατάθεσης ή χρησιδανείου·
  3. τους εσωτερικούς κανόνες πρόσβασης και δανεισμού·
  4. τη σωστή αναφορά των υλικών·
  5. τη φυσική και ψηφιακή ασφάλεια των αγαθών.

 

Άρθρο 14 – Εκπαιδευτικές, διδακτικές και ενημερωτικές δραστηριότητες

Οι εκπαιδευτικές, διδακτικές και ενημερωτικές δραστηριότητες που προωθεί η Politeiai πρέπει να οργανώνονται με σοβαρότητα, σαφήνεια και σεβασμό προς τους συμμετέχοντες.

Ο σύλλογος δεσμεύεται να αναφέρει, όπου εφαρμόζεται:

  1. τους σκοπούς και το περιεχόμενο της δραστηριότητας·
  2. τους αποδέκτες και τις προϋποθέσεις συμμετοχής·
  3. τυχόν απαιτούμενα κόστη ή εισφορές·
  4. τις διαδικασίες εγγραφής και τα κριτήρια επιλογής·
  5. τα προσόντα των διδασκόντων ή ομιλητών·
  6. την ενδεχόμενη χορήγηση βεβαιώσεων ή πιστοποιήσεων, χωρίς ακατάλληλες ή παραπλανητικές διατυπώσεις.

 

Άρθρο 15 – Ανήλικοι και ευάλωτα πρόσωπα

Σε περίπτωση που η Politeiai οργανώνει δραστηριότητες που απευθύνονται σε ανηλίκους, άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένους ή άλλα πρόσωπα που βρίσκονται σε κατάσταση ιδιαίτερης ευαλωτότητας, ο σύλλογος λαμβάνει κατάλληλα μέτρα πρόνοιας, προστασίας και ευθύνης.

Ειδικότερα, ο σύλλογος δεσμεύεται να:

  1. διασφαλίζει ασφαλή και αξιοπρεπή περιβάλλοντα·
  2. επιλέγει με προσοχή τους εθελοντές, εκπαιδευτές και συνεργάτες που συμμετέχουν·
  3. αποφεύγει καταστάσεις απομόνωσης ή κατάχρησης θέσης·
  4. τηρεί τις ενδεχομένως απαιτούμενες άδειες ή εγκρίσεις·
  5. προστατεύει τις εικόνες, τα δεδομένα και τις προσωπικές πληροφορίες των συμμετεχόντων.

 

Άρθρο 16 – Βιωσιμότητα και κοινωνική ευθύνη

Η Politeiai προωθεί μια υπεύθυνη διαχείριση των δραστηριοτήτων της και από κοινωνική, περιβαλλοντική και οργανωτική άποψη.

Ο σύλλογος δεσμεύεται, στο μέτρο των δυνατοτήτων του, να:

  1. μειώνει τη σπατάλη και τις μη αναγκαίες καταναλώσεις·
  2. ενθαρρύνει την κοινή και διαρκή χρήση αγαθών και μέσων·
  3. προκρίνει προσβάσιμες και βιώσιμες λύσεις για εκδηλώσεις και συναντήσεις·
  4. αναδεικνύει μορφές εξ αποστάσεως συμμετοχής όταν αυτές είναι χρήσιμες για τη συμπερίληψη και τη διεθνή συνεργασία·
  5. προωθεί μια κουλτούρα ευθύνης απέναντι στις μελλοντικές γενιές.

 

Άρθρο 17 – Αναφορές και διαχείριση παραβιάσεων

Κάθε πρόσωπο που λαμβάνει γνώση συμπεριφορών αντίθετων προς τον παρόντα Κώδικα μπορεί να τις αναφέρει στον Πρόεδρο, στο Διοικητικό Συμβούλιο ή σε όργανο που ενδεχομένως έχει οριστεί από τον σύλλογο.

Οι αναφορές πρέπει να αντιμετωπίζονται με:

  1. εμπιστευτικότητα·
  2. αμεροληψία·
  3. έγκαιρη αντιμετώπιση·
  4. προστασία του αναφέροντος προσώπου από αντίποινα·
  5. σεβασμό του δικαιώματος υπεράσπισης του ενδιαφερόμενου προσώπου. 

 

Αναφορές που είναι προδήλως αβάσιμες, συκοφαντικές ή καταχρηστικές μπορούν οι ίδιες να συνιστούν παραβίαση του Κώδικα.

 

Άρθρο 18 – Συνέπειες των παραβιάσεων

Η παραβίαση του παρόντος Κώδικα μπορεί να επιφέρει, ανάλογα με τη βαρύτητα των περιστατικών και σύμφωνα με το καταστατικό:

  1. έγγραφη επίπληξη·
  2. αίτημα παύσης της συμπεριφοράς·
  3. αναστολή καθηκόντων ή δραστηριοτήτων·
  4. αποκλεισμό από τη συμμετοχή σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες·
  5. πρόταση αποβολής από τον σύλλογο, εφόσον προβλέπεται από το καταστατικό·
  6. λύση συνεργασιών ή συμφωνιών·
  7. ενδεχόμενη αναφορά στις αρμόδιες αρχές, στις περιπτώσεις που προβλέπει ο νόμος.

 

Κάθε μέτρο πρέπει να είναι αναλογικό, αιτιολογημένο και να λαμβάνεται σύμφωνα με τις εσωτερικές διαδικασίες.

 

Άρθρο 19 – Έγκριση, διάδοση και επικαιροποίηση

Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας εγκρίνεται από το αρμόδιο όργανο σύμφωνα με όσα προβλέπονται από το καταστατικό του συλλόγου.

Η Politeiai διασφαλίζει τη διάδοσή του μεταξύ των μελών, των εθελοντών, των συνεργατών, των εταίρων και των συμμετεχόντων στις δραστηριότητες, μεταξύ άλλων μέσω δημοσίευσης στον ιστότοπο ή σε άλλα θεσμικά κανάλια του συλλόγου.

Ο Κώδικας μπορεί να τροποποιείται ή να συμπληρώνεται ανάλογα με την εξέλιξη του συλλόγου, της εφαρμοστέας νομοθεσίας και των δραστηριοτήτων που πράγματι ασκούνται.

 

Τελικές διατάξεις

Ο παρών Κώδικας Δεοντολογίας εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο στις 30 Απριλίου 2026 και τίθεται σε ισχύ από την ίδια ημερομηνία.

Πάρμα, 30 Απριλίου 2026