Καταστατικό

«ὁ ἄνθρωπος φύσει πολιτικὸν ζῷον.»
(
Αριστοτέλης, Πολιτικά I, 1253a2)

Προοίμιο

Ο σύλλογος «Politeiai – από την πόλη στη res publica» ιδρύεται με σκοπό την προώθηση της μελέτης, της έρευνας και της διάδοσης των πολιτικών πολιτισμών και των θεσμικών παραδόσεων του αρχαίου κόσμου, με τη συνείδηση ότι η ιστορική και φιλολογική έρευνα αποτελεί θεμελιώδες εργαλείο για την κατανόηση των μορφών του συλλογικού βίου και των διαδικασιών συγκρότησης των πολιτικών κοινοτήτων.Οι πρόσφατες μελέτες σχετικά με τα πολιτικά πρότυπα της αρχαιότητας φαίνεται να κινούνται προς δύο αποκλίνουσες κατευθύνσεις: αφενός, το ανανεωμένο ενδιαφέρον για τα Πολιτικά του Αριστοτέλη, θεμελιώδες έργο της πολιτικής επιστήμης, τοποθετημένο στο μεταίχμιο μεταξύ του κόσμου των πόλεων και της ανάδυσης των ελληνιστικών βασιλείων· αφετέρου, η σταδιακή σπανιότητα των μελετών που αφιερώνονται στην πρωτότυπη, στο μεσογειακό πλαίσιο, μορφή της ρωμαϊκής res publica. Έχοντας επίγνωση αυτής της ιστοριογραφικής ανισορροπίας, ο σύλλογος θέτει στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων του τη συγκριτική και παράλληλη μελέτη των αρχαίων πολιτικών και θεσμικών μορφών, συνοδευόμενη από εις βάθος διερεύνηση της πρώτης μεγάλης πραγματείας πολιτικής επιστήμης, της οποίας επιδιώκεται να αναδειχθούν η θεωρητική εμβέλεια, η ιστορική της θεμελίωση και η ικανότητά της να φωτίζει τους μακροχρόνιους μετασχηματισμούς των πολιτικών πολιτισμών. Η ανάλυση —με στόχο την αποφυγή κάθε απλουστευτικής προσέγγισης— των προσλήψεων και αναδιαμορφώσεων αυτών των προτύπων κατά τους επόμενους αιώνες έως και τη σύγχρονη εποχή, καθώς και η εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στα αρχαία κείμενα, ως εργαλείου ικανού να ανοίξει νέες προοπτικές στην ερμηνεία, τη μετάδοση και τη διάδοσή τους, περιλαμβάνονται επίσης στο πολιτιστικό και επιστημονικό πρόγραμμα του συλλόγου.Ο σύλλογος συγκροτείται ως ανεξάρτητο ερευνητικό ινστιτούτο και κέντρο μελετών με σκοπό την προώθηση της επιστημονικής συνεργασίας, την κατάρτιση φοιτητών και νέων ερευνητών και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς της αρχαιότητας, προωθώντας ταυτόχρονα τη δημόσια πρόσβαση στη γνώση και στον επιστημονικό διάλογο.

Άρθρο 1 – Επωνυμία

Ιδρύεται σύλλογος με την επωνυμία

«Politeiai – από την πόλη στη res publica», με συντομογραφία «Politeiai».

Ο σύλλογος θα χρησιμοποιεί το ακρωνύμιο «ETS» (Φορέας του Τρίτου Τομέα) μετά την εγγραφή του στο RUNTS (Ενιαίο Εθνικό Μητρώο του Τρίτου Τομέα).

 

Άρθρο 2 – Έδρα

Ο σύλλογος έχει την έδρα του στον Δήμο της Πάρμας.

Το Διοικητικό Συμβούλιο μπορεί να ιδρύει λειτουργικές έδρες, τμήματα ή αντιπροσωπείες και σε άλλους τόπους. Στη Γαλλία, η αντιπροσωπεία εδρεύει στο Στρασβούργο.

 

Άρθρο 3 – Διάρκεια

Ο σύλλογος ιδρύεται για αόριστο χρονικό διάστημα.

 

Άρθρο 4 – Σκοποί

Ο σύλλογος είναι μη κερδοσκοπικός και επιδιώκει σκοπούς κοινωνικούς, αλληλεγγύης και κοινής ωφέλειας.

Λειτουργεί ως:

  • ανεξάρτητο ερευνητικό ινστιτούτο·
  • κέντρο μελετών αφιερωμένο στην ανάπτυξη, προώθηση και διάδοση των κλασικών σπουδών και των επιστημών της αρχαιότητας, συμπεριλαμβανομένης της πρόσληψης του αρχαίου κόσμου κατά τον μεσαιωνικό, νεότερο και σύγχρονο χρόνο·
  • χώρος εκπαίδευσης και πολιτιστικής διάδοσης (με όλα τα σύγχρονα μέσα που απευθύνονται στο ευρύ κοινό: εκδόσεις, podcasts, ηχητικά και οπτικοακουστικά ντοκιμαντέρ, κινηματογραφικά και θεατρικά φεστιβάλ κ.λπ.),

με ιδιαίτερη μέριμνα για την πρόσβαση στον πολιτισμό ευάλωτων ατόμων ή ατόμων που διατρέχουν κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού.

 

Άρθρο 5 – Δραστηριότητες γενικού ενδιαφέροντος

Ο σύλλογος ασκεί δραστηριότητες γενικού ενδιαφέροντος σύμφωνα με το άρθρο 5 του Κώδικα του Τρίτου Τομέα, μεταξύ των οποίων κυρίως:

  1. την προώθηση και διεξαγωγή επιστημονικής έρευνας, επίσης σε συνεργασία με πανεπιστήμια, ερευνητικούς φορείς και πολιτιστικά ιδρύματα, στους τομείς των επιστημών της αρχαιότητας, της ιστορίας της πολιτικής σκέψης και της εφαρμογής νέων τεχνολογιών στα αρχαία κείμενα, με ιδιαίτερη έμφαση στην Ελλάδα των πόλεων, στην ελληνιστική Ανατολή και στη ρωμαϊκή res publica, καθώς και στην πρόσληψή τους στο ιστορικό, πολιτικό και πολιτιστικό πεδίο έως τη σύγχρονη εποχή·
  2. την ίδρυση και διαχείριση εξειδικευμένης βιβλιοθήκης προσανατολισμένης στα πεδία μελέτης του συλλόγου, με προοπτική να αποτελέσει ουσιώδες συμπλήρωμα των ήδη υπαρχουσών βιβλιοθηκών όχι μόνο σε τοπικό επίπεδο, καθώς και επιστημονικών εργαλείων τεκμηρίωσης προσβάσιμων σε ερευνητές, φοιτητές και ενδιαφερόμενο κοινό·
  3. τη διοργάνωση μαθημάτων, σεμιναρίων, συνεδρίων, εργαστηρίων και εκπαιδευτικών προγραμμάτων·
  4. τη στήριξη της κατάρτισης πανεπιστημιακών φοιτητών και νέων ερευνητών·
  5. την προώθηση της εθνικής και διεθνούς επιστημονικής συνεργασίας, επίσης μέσω της ανάπτυξης διεπιστημονικών, ψηφιακών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων·
  6. τη φιλοξενία υποτρόφων και ερευνητών με στόχο την προετοιμασία και ανάπτυξη εθνικών και ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων·
  7. τη διάδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας μέσω εκδόσεων και ψηφιακών εργαλείων·
  8. την προώθηση της διά βίου εκπαίδευσης και της πολιτιστικής ιδιότητας του πολίτη·
  9. εκπαιδευτικές δραστηριότητες που απευθύνονται στο ευρύ κοινό, με ιδιαίτερη μέριμνα για ηλικιωμένα, ευάλωτα ή κοινωνικά αποκλεισμένα άτομα·
  10. τη συγκρότηση διεθνούς δικτύου για την εκπόνηση και υποβολή στην UNESCO φακέλου σχετικού με την αναγνώριση της αρχαίας Μεσογείου ως πολιτιστικής κληρονομιάς (τόποι και διαδρομές), με διπλό στόχο:

α) την προώθηση της ιστορικής και πολιτιστικής αναγνώρισης των πολιτικών και εμπορικών κοινοτήτων της αρχαίας Μεσογείου — από τις αστικές ιδρύσεις έως την κατασκευή δικτύων επικοινωνίας, από τη μελέτη χερσαίων και θαλάσσιων διαδρομών έως την ανάδειξη της ενάλιας αρχαιολογίας και των τοπίων σε ολόκληρο τον μεσογειακό χώρο·

β) την ανάπτυξη μιας διεθνούς προοπτικής που να αναδεικνύει τη διπλωματική διάσταση, αρχαία και σύγχρονη, ως εργαλείο ειρήνης και συνεργασίας μεταξύ των λαών της Μεσογείου.

 

Ο σύλλογος μπορεί επίσης να ασκεί άλλες δραστηριότητες εντός των ορίων που επιτρέπει ο νόμος και σύμφωνα με τα κριτήρια που καθορίζει το Διοικητικό Συμβούλιο.

 

Άρθρο 6 – Κέντρο Μελετών Politeiai

Ιδρύεται στο πλαίσιο του συλλόγου το

Κέντρο Μελετών Politeiai, ως μόνιμη επιστημονική δομή.

Το Κέντρο Μελετών:

  • συντονίζει τις ερευνητικές δραστηριότητες·
  • διαχειρίζεται τη βιβλιοθήκη και τις επιστημονικές υποδομές·
  • προωθεί ακαδημαϊκές συνεργασίες·
  • οργανώνει σε τακτική βάση ημερίδες και συνέδρια·
  • προωθεί δράσεις ανάδειξης της ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της αρχαιότητας.

 

Το Κέντρο Μελετών λειτουργεί υπό την εποπτεία του Διοικητικού Συμβουλίου, επικουρούμενο από την Επιστημονική Επιτροπή.

 

Άρθρο 7 – Μέλη

Μπορούν να εγγραφούν στον σύλλογο φυσικά ή νομικά πρόσωπα που συμμερίζονται τους σκοπούς του συλλόγου. Η εγγραφή εγκρίνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο.

Προβλέπονται οι ακόλουθες κατηγορίες μελών:

  1. Τακτικά μέλη – συμμετέχουν στη ζωή του συλλόγου·
  2. Υποστηρικτικά μέλη – συνεισφέρουν οικονομικά·
  3. Φοιτητικά μέλη – καταβάλλουν μειωμένη συνδρομή·
  4. Θεσμικά μέλη – η συνδρομή τους καθορίζεται μέσω συμφωνίας που περιγράφει ενδεχόμενες κοινές δραστηριότητες·
  5. Επίτιμα μέλη – ορίζονται για επιστημονική ή πολιτιστική προσφορά.

 

Οι συνδρομές των μελών καθορίζονται ετησίως από το Διοικητικό Συμβούλιο.

 

Άρθρο 8 – Δικαιώματα και υποχρεώσεις των μελών

Τα μέλη έχουν δικαίωμα ενημέρωσης, συμμετοχής στη Γενική Συνέλευση και ψήφου.

Οφείλουν να τηρούν το καταστατικό, να καταβάλλουν τη συνδρομή τους και να συμβάλλουν στη ζωή του φορέα.

 

Άρθρο 9 – Όργανα του συλλόγου

Όργανα του συλλόγου είναι:

  • η Γενική Συνέλευση των μελών·
  • το Διοικητικό Συμβούλιο·
  • ο Πρόεδρος·
  • η Επιστημονική Επιτροπή·
  • ο Διευθυντής του Κέντρου Μελετών (εφόσον οριστεί).

 

Άρθρο 10 – Γενική Συνέλευση

Η Γενική Συνέλευση αποτελεί το ανώτατο όργανο του συλλόγου.

Εγκρίνει τον οικονομικό απολογισμό, εκλέγει το Διοικητικό Συμβούλιο και αποφασίζει για τις γενικές κατευθύνσεις του συλλόγου.

Αποφασίζει, κατόπιν πρότασης του Διοικητικού Συμβουλίου (βλ. άρθρο 11), για την αποδοχή νέων μελών, τον αποκλεισμό μέλους σε περίπτωση σοβαρής παραβίασης του καταστατικού και των ηθικών αρχών στις οποίες βασίζεται ο σύλλογος ή σε περίπτωση μη καταβολής της συνδρομής επί δύο συνεχόμενα έτη, καθώς και για τη διάλυση του συλλόγου.

Η απαρτία επιτυγχάνεται με την απλή πλειοψηφία των εγγεγραμμένων μελών· αφού επιτευχθεί η απαρτία, η Συνέλευση μπορεί να αποφασίζει έγκυρα. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με απλή πλειοψηφία των παρόντων.

Η Γενική Συνέλευση συγκαλείται τουλάχιστον δύο φορές ετησίως, με φυσική παρουσία και/ή εξ αποστάσεως, κατόπιν πρόσκλησης του Προέδρου.

 

Άρθρο 11 – Διοικητικό Συμβούλιο

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται από πέντε έως εννέα μέλη.

Έχει αρμοδιότητες:

  • διοικητικής διαχείρισης·
  • προγραμματισμού δραστηριοτήτων·
  • καθορισμού των συνδρομών·
  • διαχείρισης της περιουσίας, όπως ορίζεται στο άρθρο 18 του παρόντος καταστατικού.

 

Το Διοικητικό Συμβούλιο ορίζει τον Πρόεδρο και μπορεί να ορίσει τον Διευθυντή του Κέντρου Μελετών.

Οι εκλογές του Διοικητικού Συμβουλίου διεξάγονται κάθε τρία έτη. Τα εν ενεργεία μέλη μπορούν να επανεκλεγούν για έως τρεις συνεχόμενες θητείες.

 

Άρθρο 12 – Πρόεδρος

Ο Πρόεδρος εκπροσωπεί νομικά τον σύλλογο και συντονίζει τις δραστηριότητές του.

Η θητεία του διαρκεί τρία έτη και μπορεί να ανανεωθεί έως τρεις συνεχόμενες φορές.

 

Άρθρο 13 – Επιστημονική Επιτροπή

Η Επιστημονική Επιτροπή αποτελείται από ειδικευμένους μελετητές.

Έχει:

  • συμβουλευτικές αρμοδιότητες·
  • αρμοδιότητες επιστημονικού προσανατολισμού·
  • αρμοδιότητες αξιολόγησης των ερευνητικών προγραμμάτων.

 

Τα μέλη της ορίζονται από το Διοικητικό Συμβούλιο. Προεδρεύεται και συντονίζεται από τον Πρόεδρο και, εφόσον έχει οριστεί, από τον Επιστημονικό Διευθυντή.

 

Άρθρο 14 – Οικονομικοί πόροι

Οι πόροι του συλλόγου προέρχονται από:

  • τις συνδρομές των μελών·
  • δημόσιες και ιδιωτικές εισφορές·
  • δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση που χορηγείται προς υποστήριξη επιστημονικών προγραμμάτων τα οποία προωθεί ο σύλλογος·
  • δωρεές και κληροδοτήματα·
  • έσοδα από δραστηριότητες που επιτρέπονται από τον νόμο.

 

Άρθρο 15 – Απαγόρευση διανομής κερδών

Απαγορεύεται κάθε διανομή κερδών.

Τυχόν πλεονάσματα επανεπενδύονται στις θεσμικές δραστηριότητες του συλλόγου.



Άρθρο 16 – Οικονομικός απολογισμός

Ο σύλλογος καταρτίζει ετησίως οικονομικό απολογισμό σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και, μετά την εγγραφή στο RUNTS, σύμφωνα με τις διατάξεις που εφαρμόζονται στους φορείς ETS.

 

Άρθρο 17 – Εθελοντές

Ο σύλλογος μπορεί να αξιοποιεί εθελοντές σύμφωνα με τον νόμο.

 

Άρθρο 18 – Περιουσία

Η περιουσία του συλλόγου αποτελείται από συνδρομές μελών, δημόσιες και ιδιωτικές εισφορές, δωρεές και έσοδα που επιτρέπονται από τον νόμο.

 

Άρθρο 19 – Τροποποίηση του Καταστατικού

Οι τροποποιήσεις του καταστατικού πρέπει να προτείνονται από το Διοικητικό Συμβούλιο προς τη Γενική Συνέλευση, η οποία τις εγκρίνει με πλειοψηφία δύο τρίτων των παρόντων.

 

Άρθρο 20 – Διάλυση

Σε περίπτωση διάλυσης, η περιουσία του συλλόγου, όπως ορίζεται ανωτέρω (άρθρο 18), μεταβιβάζεται σε άλλους φορείς ETS.

 

Άρθρο 21 – Τελικές διατάξεις

Για κάθε ζήτημα που δεν προβλέπεται από το παρόν καταστατικό εφαρμόζονται ο Κώδικας του Τρίτου Τομέα και ο Αστικός Κώδικας.